CẢM NHẬN 30.4
Đông Yên

Năm 1975
Tôi trở về thành phố
Với một vết thương chưa lành
Bộ quần áo rách
Chiếc võng ni lông
Đôi dép su đứt quai, mòn gót
Và sự kiêu hãnh của người chiến thắng
Lẫn chút cao ngạo của một thằng thoát chết trở về.

Bạn bè tôi ngày ấy
Nhiều đứa như tôi
Cũng ở rừng về
Cũng mang một gia tài gần như tôi thế

Trong thành phố
Nhiều thằng cởi chiếc áo ngụy trang
Công khai đứng ra nắm chính quyền
Hô hào lớp trẻ xuống đường
Dọn rác
Dọn sạch những tàn dư đế quốc
Thu gom đốt sách
Với niềm tin ngờ nghệch và ngu dốt
Tất cả phải làm lại từ đầu

Nhiều thằng
Vác ba lô lên phường
Chờ đi cải tạo
Cúi đầu
Cam chịu
Ngồi nghe
Những thằng ham chơi
Phải bỏ học giữa chừng
Trốn lính    
Mới hôm qua
Còn lông bông trong xóm
Có thằng giang hồ tứ chiến
Một thời ngang dọc chợ trời
Một phút
Thành quan cách mạng ba mươi
Rao giảng
Những bài chính trị nhạt phèo
Trổ bài lên gân về lòng yêu nước
Mặc sức sĩ vã
Bọn ngụy chúng bay là đồ phản quốc
Không đáng làm người (!?)

Nhiều thằng tom góp nồi niêu soong chậu
Đùm túm cùng vợ con cha mẹ
Về quê
Cày thuê cho hợp tác xã
Ngay trên đám ruộng tổ tiên mình
Ra đồng theo tiếng kẻng
Ăn cơm theo giờ
Của những ông đội, ông thôn
Đến mùa lãnh lúa chia theo công điểm
Những hạt lúa vắt từ mồ hôi lẫn máu
Vẫn không đủ cho đàm con bữa cháo đủ no
Tất cả phải nộp vào kho hợp tác xã...

Nhiều thằng bị đày đi kinh tế mới
Bằng những lời ngọt ngon
Kèm theo những lời hù dọa
Đi xây dựng quê hương
Hay đi cải tạo
Tùy các anh lựa chọn

Nhiều thằng nửa khuya biến mất
Liều mạng vượt biên
Dẫu biết cái chết mười mưoi
Đang chực chờ ngoài biển
Cứ năm bảy bữa
Lại thấy một vài xác chết trôi
Tấp vào một bãi bồi nào đó
Trương thình
Hôi thối khắp vùng
Lại có những thùng đồ Mỹ
Gởi về
Nuôi hy vọng
Về một miền đất tự do
Cho mấy thằng còn kẹt lại

Và rất nhiều thằng
Nằm lại chiến trường
Giữa những bãi mìn chưa kịp gỡ
Đi về với mẹ
Bằng những tấm hình hoen ố
Có cái tô màu
Có cái trắng đen
Thằng mang huy chương anh dũng bội tinh trước ngực
Được giấu sau miếng nhiễu điều
Đứa được phong liệt sĩ
Với tấm bằng Tổ quốc ghi công
Treo trang trọng giữa gian nhà tranh trống hoát
Lòng mẹ đau như cắt
Ngày tàn cuộc chiến tranh
Mẹ thấu hơn những điều được mất

Lại có nhiều thằng
Vác ba lô lên đường
Vào biên giới Tây Nam
Thêm một lần đi vào chiến tranh
Cùng những đứa trẻ con mới lớn
Mới biết mùi thuốc súng
Qua mấy tháng quân trường
Và ký ức những lần pháo kích
Những trận càn...
Chưa kịp phôi phải

Những tháng ngày khắc nghiệt
Bo bo sắn lát
Cũng chẳng đủ no
Nhưng lại thừa khẩu hiệu
Thừa những lời tung hô
Thừa cả niềm tin và sự dối trá
Lá sắn bổ như hột gà
Hai, ba mươi năm nữa ta sẽ vượt nước Nga, nước Mỹ...
Chẳng còn kẻ thù nào dám đụng đến ta
Một dân tộc đang đứng trên đỉnh cao thời đại

Tôi hùng hục lăn vào công việc
Bằng chính niềm tin của một thưở xuống đường
Và khát vọng hiến dâng
Cho những điều cao đẹp
Chưa được nhìn thấy bao giờ
Rồi cũng chuyện vợ con gạo tiền...như thiên hạ
Làm mình trở nên hèn
Vì những điều tưởng như đơn giản
Mớ cá nhúm rau cũng châu đầu chen lấn
Hí hững trình thẻ ưu tiên
Để được chọn mua miếng nạc
Vẫn ngây thơ tin
Đó là chế độ của mình
Quyết tranh cho bằng được.

Cũng qua
Những ngày xuôi ngược
Đói nghèo
Tôi lại sống
Cái thằng tôi
Khù khờ ngơ ngác...

Ba mươi tháng tư
Xin đừng lặp lại!